66 каментароў
буг | 16:19, 17 снежня 2007
Выйшаў беларускі пераклад кнігі пра Дабрадушнага някемлівага Медзьвядка.
А.А. Мілн. Віня‑Пых. Пераклад з ангельскай Віталь Воранаў. [Познань, 2007] Выдавецтва В. Воранава «Белы крумкач». - 128 c.
Ілюстраваная кніга ня толькі пра Віня‑Пыха, але і пра Парсючка, Крыштуся Родзьку, Мамантука, Малечу Ру, Восьліка Іа. Дзіцячая клясыка ў своеасаблівым і нават часамі дзёрзкім перакладзе беларускага актывіста з Пазнані.
Дурнота ў тым, што кніга выйшла гэтак далёка ад патэнцыйных спажыўцоў гэтае прадукцыі. У Беларусі за тыя самыя грошы можна было б выдрукаваць двойчы столькі асобнікаў, дый безь перавозу.
 |
Падзяліцца навіной:
to:Aleś Jurkaviec
Ой, а ведаеце, у маім лесе Восьлік Іа жыве; у яго такія доўгія вушы. Калі я штоколечы пра штосьці ведаю, то ён таксама нацыяналіст. Дальбог вушы ў яго не такія...
Ні Мілінкевіч выпадкова?
______________
Толькі зараз заўважыў гэтую фразу. "Медзьвядэк(ак)" (відавочна паходзіць ад польскага "niedźwiadek") - так і ў тэксьце праходзіць? "Мядзьведзік" ужо таксама маскальшчына?
2) Для мяне архіпрынцыповае месца выданьня. Гэта тое, пра што я ўжо стамляюся гаварыць. Звык тое даказваць палякам, а тут, на табе, беларусам... Выдайце вы яе ў Беларусі, і яна дойдзе да большай колькасьці чытачоў. Гэта як у эвангельскай прыпавесьці пра зерне, што ўпала на камень і на добрую глебу.
Мне цяжка меркаваць, чаму выдавалі ў Польшчы. Звычайна гэта адбываецца праз інтэрас польскіх дабрадзеяў. Але так быць не павінна. Бываюць розныя выпадкі, розныя ўмовы, можна зразумець. Але факт, што Карлсан патрапіў у кнігарні, а Ваша не патрапіць.
Карацей, было б добра дапрацаваць пераклад і перавыаць у Беларусі.
А Віталю Воранаву за ягонае шчырае сэрца — пашана!
мядзьведзіха ж. — медведица
мядзьведзь м. — медведь (Ursus)
мядзьвёдак м. — медвежонок
Robin па-нашаму будзе малінаўка, а заранка - гэта расейскі адпаведнік.
Можаце спраўдзіць у Сьпісе ўсіх беларускіх птушак тут:
http://www.ptushki.org/index.php?area=1&p=static&page=viznachalnik
Здзек нейкі з дзіцячай казкі, дый годзе.
мядзьведзіха ж. — медведица
мядзьведзь м. — медведь (Ursus)
мядзьвёдак м. — медвежонок
Нарматыўныя слоўнікі даюць: мядзведзь м. — медведь (Ursus), мядзведка ж. — (Gryllotalpa) (мядзведзік -- гэта дыялектнае), мідвіжонак будзе -- медзведзеня(тка), альбо медзведзянё. Мядзвёдак сустракаецца выключна ў слоўніку Байкова-Некрашэвіча, як і некаторыя іншыя словы з гэтага спіса, які быў шмат у чым эксперыментальным і мае шмат паланізмаў.
Што да Пыха, то мне здаецца, што назва нармальная, а ў каго асацыяцыі з наркаманамі, то гэта, спадарове, праблема ў вашых галовах (не пра тое думаеце). Мне гэта нагадвае сітуацыю з словамі эфіёп і ніёб(ій) -- некаторым там таксама іншае мроіцца.
______
Далібог, не было ў мяне аніякай асацыяцыі з наркаманамі - надта я далёкі ад гэтых сфераў і тэрміналогіяй іхнай абсалютна не валодаю. Супраць жа "Пыха" я выступаю выключна таму, што перакананы - гэтая назва будзе неадназначна ўспрынятая нават у беларускамоўнай грамадскасці. Я не разумею, навошта нам самім сабе ствараць праблемы, калі праблемаў і так вышэй даху. Пераклалі б казку на беларускую мову (нават не так важна, на наркамаўку ці тарашкевіцу, абы без лішніх "наваротаў"), назвалі б "Віні-Пух" - а менавіта так, а не іначай, гэтага персанажа ведаюць сёння бадай што ўсе дзеці (што б мы сабе іншае там не мроілі) - і ніякіх праблем тут не было б. Каб яшчэ было выдадзена якасна і прывабна - мо' хтосьці і з расейскамоўных купіў бы. А ўсе гэтыя "Віня-Пыхі" - гэта, прабачце, толькі нейкія панты. Якія ў нашай сітуацыі проста шкодныя. Пара нам расплюшчыць вочы і ўсвядоміць, што беларуская культура ў Беларусі не існуе ў вакууме і зазнае вялікі ўплыў з боку магутнай культуры расейскай. І застацца ў гэтых умовах чыстай і "незасмечанай" яна не можа. Пазіцыя "ўсё або нічога" мае прадказальны практычны вынік - "нічога".
А пры чым тут расейская мова і культура? Ці не з ангельскай пераклад, дзе мядзведзянё называюць Winnie the Pooh?
Я разумею, калі з Більбы Бэггінса робяць Більбу Торбінса. А тут сапраўды, навошта?
Калі трэба сьмяшней за арыгінал, дык чаму не Віня Пук?
______
Тут зусім іншыя рэчы. Золушка - гэта даслоўны пераклад на расейскую францускай назвы пэрсанажу. У нас замест расейскага "зола" - "попел" (а "залы" ніякай няма), таму і Папялушка. "Гадкий утенок" - гэта таксама даслоўны пераклад назвы на расейскую мову з дацкай. А Віньні Пух - гэта ўласнае імя мядзьведзіка, якое ў расейскай мове нічога свайго не азначае (не ведаю, ці азначае нейкую канкрэтыку ў ангельскай), і проста перакласьці яго літаральна не атрымаецца, можна толькі чыста насуперак "маскалям праклятым" выдумаць нешта "сваё". Што і было зроблена, хоць практычнай неабходнасьці гэтага ў дадзеным канкрэтным выпадку я ня бачу.
Адносна тэрміналёгіі - згодзен, яе трэба ствараць. Але трэба толькі там, дзе гэта выклікана практычнай неабходнасьцю - калі запазычанае слова выглядае ў нашай мове відавочна іншародным целам. А Віні-Пух - ну чаму гэта па-беларуску не гучыць? Калі сапраўды думаць у першую чаргу пра беларускамоўных (і патэнцыйна беларускамоўных у тым ліку) дзетак і іх бацькоў, а не пра палітыку?
А якую тэрміналёгію распрацаваў Пых?
На шчасьце, ён быў тамсама, у тым самым Лесе!
Віня замест Winnie - досыць добрае рашэньне, бо дазваляе дзіцяці скланяць гэтае слова (Віні, Вінем і г.д.). Што цікава, імя Winnie - жаночае (памяншальнае ад Winifred; памятаеце жонку Мандэлі? Віні Мандэля). На славянскай глебе прыкладным адпаведнікам ёсьць імя Міраслава. Канечне, формы тыпу Саня, Віталя, Коля (і Віня, калі-б існавала) - расейскія, але "Віня", як мне здаецца, досыць трапна перадае нечаканую жаноцкасьць імя Winnie. Уважаецца, аднак, што ў дадзеным выпадку скарот Winnie паходзіць ад мянушкі мядзьведзя Winnipeg, які жыў у лёнданскім зоопарку (у Вікіпэдыі бачым Winnipeg the Bear, адпаведна Winnie-the-Pooh).
Што тычыцца the Pooh, у тэксьце кнігі тлумачыцца, што гэта - гукаперайманьне (нешта накшталт пых-пых). Акрамя таго, у мове дзяцей poo - гаўняшка. На беларускую гэтага не перакласьці (Віня Бзьдзюх ці што?).
Рытміку Winnie-the-Pooh лепей-бы перадала мянушка Віня Пых-Пых, але яна цяжэй скланяецца (Вінем Пых-Пыхам).
А як спадарству зьбеларушчаны дарэшты Вінцусь Пыхкалка :)?
– Чакай, і што ён рабіў? – спалохаўся Парсючок.
– Нічога асаблівага, ён проста пасьвіўся ля Стосоткавага Лесу, – сказаў Крыштусь Родзька. – Мяне, здэцца, не заўважыў.
– Я таксама яго бачыў, – падтрымаў размову Парсючок. – Прынамсі, так мне падаецца. Хіба што гэта быў не Мамантук.
– І я таксама яго бачыў, – прызнаўся Пых, намагаючыся ўявіць сабе гэтае дзіва.
– Апошнім часам іх можна сустрэць у дзікай прыродзе толькі зрэдчас, – зь некаторым сумам заўважыў Крыштусь Родзька.
Я ж казаў - больш правільна Віня-Пук! І дзецям зразумела, і бліжэй да сэнсу арыгіналу (гл. тлумачэньне вышэй).
Пок!!!??? Бух!!!??? Плясь!!!???
З пашанай, Алан Мілн
Вельмі цікава, як можна рабіць пра стан рэдактуры па 5 маленькіх кавалках з кнігі? гэта да найшаноўнага Андрэя Дынько, які пэўна з'яўляецца знаным беларускім філолагам ;-)
Акрамя таго, вельмі цікавая спрэчка Віня Пыха з Інэсай Кур'ян. Чаму цікава, таму што 1. калі яна суаўтарка пераклада, то чаму пра гэта нідзе ніхто не сказаў? Гэта недапрацоўка другога суаўтара? 2. Вось яшчэ будзе крута, калі ў Беларусь увязуць для друку файл узяты з кампутара І. Кур'ян без размовы з другім суаўтарам В. Воранавым ;-) Вось давайце у белмоўнай меншасці гэтай краіны толькі судовых справаў і сюжэтаў для БТ не хапала. І яшчэ надрукаваць гэта ў бібліятэцы Нашай Нівы :-) Пры гэтым яўна будуць парушаныя аўтарскія правы, бо наколькі я разумею, яны ўсё ж належаць Віталю Воранаву.
Цяпер каротка па перакладу і маём меркаванні пра ўсё астатняе. Пых вельмі прыемнае. Заўважце шмат якія народы назвалі Віні-Віня як ім хацелася. Мне падабаецца прыватна болей чым пух... пых-пых
Мысьленне тоже паланізм? Падаецца чытачы Нашай Нівы хутка і без Закона Пра мову беларускую забароняць тарашкевіцу.
Ну да ладна. І апошняе. Я вось чамусьці веру ў здатнасць В. Воранава прадаць 300 асобнікаў. Усё роўна дзе. Ці тут ці за мяжой. А вось гэты дзяленні коўдры ой як нядобра з боку Нашай Нівы падтрымліваць такія спрэчкі.
Ну вось з раніцы пагляжу ці прапусціла гэта прэмадэрацыя.
Рэд. Усё б Вам каб коўдры дзялілі... Тут гаворка ня столькі пра канкрэтныую кнігу, а аб прынцыпах, падыходах да аналягічных справаў.
Z tego taki morał mamy: спадарыні Кур’ян супрацьпаказана займацца мастацкім перакладам, прынамсі, паэтычным. Пра гэта няўмольна сьведчыць «Каляровая карова», ад якой застаецца адно толькі дзіцячае — «Кака»…
________
Дык жа ці галоўнае прадаць 300 асобнікаў? Прадаць можа і прадасьць - пры нашым бязрыб'і любы рак можа стаць рыбай. Тут важна іншае - наколькі гэтая кніга будзе канкурэнтная з расейскамоўнымі аналягамі. Не ў агульнабеларускім маштабе, вядома (тут сумневаў няма ніякіх), а хоць бы ў беларускамоўных асяродках. Я маю на ўвазе наступнае - будуць нацыянальна арыентаваныя бацькі гэтую кніжку купляць сваім дзецям у першую, другую і ў апошнюю чаргу толькі таму, што яна беларускамоўная і што іншага нічога ўсё адно няма, ці таксама і таму - што яна класная ва ўсіх адносінах? Карацей кажучы - будуць яны купляць беларускамоўныя кніжкі з ахвотаю, а не празь нейкі своеасаблівы абавязак?
А наконт "Пыха" я па-ранейшаму трымаюся думкі, што гэты наватвор, акрамя шкоды, нічога ня дасьць. Будзем рэалістамі - для пераважнай большасьці беларусаў купіць проста беларускамоўную кніжку (надрукаваную, скажам так, звычайнай беларускай мовай) для дзіцяці - дастаткова высокая планка. Якую гатовыя пераадолець дзясяткі, добра калі сотні. А мы, жывучы ў нейкім перакуленым сьвеце, на злосьць хіба некаму (мо' самім сабе?) яшчэ вышэй гэтую планку задзіраем. Каб яна была пераадольнай толькі для адзінак. Каму толькі мы што гэтым дакажам - пытаньне, на якое я пры ўсім жаданьні адказаць не магу нават самому сабе.
________________
А каму зачот - Вам? Дык а ці патрапіце Вы растлумачыць дзіцяці, чаму ён - Пых? І ці шмат дзяцей будуць задаваць такія пытаньні і абавязкова патрабаваць на іх сур'ёзных, "філялягічна" абгрунтаваных адказаў?
а вось "Пых" абсалютна неабгрунтавана. Увогуле, варта было перакладаць бяз апошняй літары, бо ў ангельскай мове яна не прамаўляецца - "Пу", але тады будуць праблемы са скланеннем.
"Медзьвадэк" таксама вычварэнства
калі мядзьведзікі крэхчуць, то прамаўляць хутчэй ух\пух, чым пых
пра вычварэнства філёлягаў распавядайце лепш Мілну!
а "Пых" усё адно асацыюецца з паленьнем (не абавязкова канабісу), так што гэты варыянт падсьвядома прапагандуе сярод малодшага пакаленьня шкодныя звычкі!!! :)
http://www.newsru.com/world/17jan2008/pooh.html