А зараз можа быць ператвораны ў «рэгіянальны».
 |
Еўрапейскі гуманітарны універсітэт з беларускай ВНУ на выгнанні мае шанцы пераўтварыцца ў рэгіянальны Усходнееўрапейскі універсітэт, на ўзор Цэнтральнаеўрапейскага, што дзейнічае ў Будапешце (CEU).
Кіраўніцтва намякае, што на трансфармацыі ЕГУ настойваюць замежныя партнёры навучальнай установы. Маўляў, існаванне беларускай ВНУ за мяжой — справа не танная, і рэсурсы скончыліся.
Што вядома? Прынятае рашэнне пра скасаванне факультэтаў. Найхутчэй, пачнуцца скарачэнні па навучальных дысцыплінах і спецыяльнасцях. Ходзяць чуткі, што сярод першых кандыдатаў на вылет — спецыяльнасці беларусістыкі. Хоць рэктар ЕГУ Анатоль Міхайлаў сцвярджае, што рашэнне будзе залежаць ад якасці праграм.
Паводле Міхайлава, галоўная задача ЕГУ у найбліжэйшы перыяд — выйсці на самаакупнасць.
Стаць «моцнай прывабнай адукацыйнай структурай». Цягам пятнаццаціхвіліннай размовы рэктар паўтарыў гэты выраз як мантру роўна пяць разоў.
ЕГУ быў зачынены ў Беларусі ў 2004 г. Ад 2005 году універсітэт дзейнічае за мяжой, у Літве. Напачатку моцную фінансавую падтрымку універу ў выгнанні далі Скандынавія і Фонд Сораса.
Навучанне вядзецца па бакалаўрскай і магістарскай ступенях, на вочнай і завочнай формах. Сярод спецыяльнасцяў, якія прапаноўвае ЕГУ: беларусістыка, паліталогія, еўрапейскія даследаванні, міжнароднае права, філасофія, медыі, камунікацыі, турызм.
* * *
Каб праясніць сітуацыю, мы звярнуліся да рэктара ВНУ акадэміка Анатоля Міхайлава.
«Наша Ніва»: Што сёння адбываецца ў ЕГУ? Насамрэч чакаюцца рэвалюцыйныя рэформы?
Анатоль Міхайлаў: Будзе рэформа нашай адукацыйнай праграмы, сістэмы кіравання, і я спадзяюся, што гэта пойдзе на карысць ЕГУ. Унутры ВНУ праходзіць інтэнсіўнае абмеркаванне ідэй з супрацоўнікамі. Быў зацверджаны пяцігадовы план развіцця ЕГУ, які трэба выконваць. Найбліжэйшым часам пройдзе паседжанне кіроўнай рады нашага універсітэту, у склад якой уваходзяць знаныя навукоўцы Еўропы і Амерыкі. Любыя канструктыўныя прапановы будуць вітацца.
«НН»: Што ўключае ў сябе новы план стратэгічнага развіцця ЕГУ?
АМ: Мы з’яўляемся структурай, якая павінна забяспечыць сваё якаснае існаванне. Нам трэба забяспечыць рэсурсы для развіцця ЕГУ. Урад Беларусі нам не дапамагае. Літоўскі ўрад робіць усё магчымае, але ён таксама не здольны цалкам забяспечыць наша існаванне. Нам трэба вызначыць стратэгію таго, як універсітэт пераўтворыцца ў моцную прывабную адукацыйную структуру, якая будзе дзейнічаць для карысці і Беларусі, і Літвы. Гэта нялёгкая справа.
«НН»: То бок на рэформе універсітэту настойваюць замежныя партнёры?
АМ: У рэформе і трансфармацыях няма нічога драматычнага і негатыўнага. Рэфармаванне гэта нармальны працэс. Любая структура, якая хоча выжыць у гэтым свеце, павінна быць гатовая да больш і больш адэкватных трансфармацый.
«НН»: Вы можаце назваць канкрэтныя крокі па рэфармаванні ЕГУ?
АМ: Найперш будзе дэмакратызаваная сістэма кіравання. Упершыню будзем выбіраць сенат універсітэту. Мы спрабуем зрабіць нашы праграмы міждысцыплінарнымі, бо іх занадта многа і яны вельмі адрозныя. У нас існуюць праблемы наконт якаснай рэалізацыі гэтых праграм. Павінны быць знойдзеныя шляхі максімальнага выкарыстання тых рэсурсаў, якія маем. ЕГУ існуе ў якасці літоўскага універсітэту менш за чатыры гады — гэта мізэрны тэрмін для таго, каб універсітэт ператварыўся ў магутную структуру. Непачаты край работы.
«НН»: Факультэты будуць скасаваныя?
АМ: Усяго ва універсітэце семнаццаць праграм. Я не магу назваць ніводнай іншай ВНУ, дзе было б нешта падобнае. Гэта ненармальна. Нам трэба ў большай ступені адпавядаць тым выклікам, з якімі мы сутыкаемся ў нашай посттаталітарнай, постсавецкай рэальнасці. Мы збіраемся рэструктурызавацца ў адпаведнасці з тымі існымі ўзорамі, якія прынятыя ў свеце. Мы збіраемся зрабіць навучанне для бакалаўраў і магістраў. Нам не патрэбная такая колькасць кіраўнікоў праграм, дэканаў, якую маем сёння. ЕГУ вельмі маленькі камерны універсітэт. Калі б вы сказалі, дзе нам браць рэсурсы, то можна было б стварыць яшчэ пяць факультэтаў. Жывем у цяжкія часы.
«НН»: Будуць скарачэнні спецыяльнасцей, людскіх кадраў?
АМ: Трэба разумець, што фінансаванне ад замежных донараў не будзе вечным. Нам трэба самім станавіцца на ногі, а не займацца папрашайніцтвам.
«НН»: Ці можна гаварыць пра тое, што з беларускага універсітэту на выгнанні ЕГУ можа пераўтварыцца ў рэгіянальны?
АМ: Калі наша ВНУ вырасце ў статусе, то гэта прынясе ўсім толькі карысць. ЕГУ застанецца беларускім універсітэтам. Разам з тым, падобнае пераўтварэнне падвысіць і статус Беларусі як палітычнага гульца ў гэтым рэгіёне, праясніць ролю і месца Беларусі. Дай Бог нам здзейсніць гэтую задачу. Не бывае адукацыі і навукі, абмежаванай нацыянальнымі межамі. Будзем аб’ектыўнымі: інтарэс да Беларусі ў свеце падае. Сёння я раніцай слухаў Бі-бі-сі: там расказваюць пра Мугабэ, пра Блізкі Усход. Свет жыве іншымі рэаліямі.
«НН»: Беларускамоўная адукацыя будзе скарочана?
АМ: Гэта будзе залежаць ад якасці праграм.
«НН»: Варыянт вяртання ЕГУ ў Беларусь на парадку дня не стаіць?
АМ: Гэта абсурд — вяртацца для таго, каб нас знішчылі.
Але калі казаць, што то будзе універсітэт на капыл Цэнтральнаеўрапейскага, то варта запытаць у якім стане англійская мова ў большасці выкладчыкаў.
Аошнім часам усё пачынае мець свае сапраўдныя абрысы: і "апазіцыянеры", і "журналісты", і "беларускі" ВНУ... Чакаем новых...
Студзень 30, 2009 у 16:56
Я думаю, усе ведаюць, якая сітуацыя там была з беларускамоўнымі выкладчыкамі - іх з універсітэта проста выціскалі. Нават некаторыя расейскамоўныя студэнты проста зрывалі заняткі!
Ага, вы яшчэ чаго прыдумаце - гэта міф, які правыя стварылі пра ЕГУ, не было такога. Як прыклад - цэлы шэраг белмоўных выкладчыкаў
Запытайцеся хацябб... у Класкоўскага, які там выкладае, альбо Мельнікава. які таксама па-беларуску ўмее і на белсаце Форум вядзе, большасць выкладчыкаў-беларусаў адказвае на той мове на якой ім пішуць заданні. Не горш, а нават лепш там зараз сітуацыя чым у большасці ВНУ Беларусі.
Я не казаў, што ў лукашысцкіх ВНУ сітуацыя лепшая. Проста і ЕГУ зусім не пайшло ў атрыў як сапраўдны нацыянальны беларускі ўніверсітэт. А наадварот: ад яго ўсё болей цягне лібералізмам і касмапалітызмам.
«А наадварот: ад яго ўсё болей цягне лібералізмам і касмапалітызмам.»
Ведаеце, сп. Актывіст, ведаючы культуру і ментальнасьць рускіх - калі нехта пачынае пад маркай «лібералізма і касмапалітызма» настойваць на менавіта *рускай* (!) мове, гэта ў мяне адразу выклікае моцны сумніў у сапраўднасьці таго «лібералізма і касмапалітызма»: у мяне, як у ліберал-гуманіста і касмапаліта (беларускага, вядома).
Студзень 30, 2009 у 11:56
тое, будзе ці не будзе адукацыя па-беларуску - не так важа.
Важна каб універ выжыў і павысіў свой статус - а беларускім ен застанецца a priori. Трэба выжываць; дзякуючы таму, што ўнівер збольшага расейскамоўны (як і ўсе універы беларускія) то там вучацца і ўкраінцы і рускія, прыбалты. Гэта падкрэслівае, на маю думку, эфектыўнасць універу. У будучым там маглі б вучыцца замежнікі і з Зах Еўропы.
============================
Выжыў,каб стаць рускай апорай у Вільні. Посьпехаў, калі вы не заўважаеце для чаго гэта робіцца.
Кожны вольны выбіраць. Адміністрацыі ЭГУ не проста выбіраць, бо ад іх не так шмат залежыць (а ў фінансавым пытаньні яны ўвогуле цалкам залежныя).. Таму, трансфармацыя, значыць трансфармацыя... Людзі! Шукайце пазітыў!
"Проста і ЕГУ зусім не пайшло ў атрыў як сапраўдны нацыянальны беларускі ўніверсітэт. А наадварот: ад яго ўсё болей цягне лібералізмам і касмапалітызмам"
А Беларусь - край, вольны ад капіталізма і лібералізма не стае, гэта праўда!
ales, калі расейцы пачнуць навучаць гісторыю й паліталёгію ў ЕГУ, у Расеі стане больш за 3 нармальных чалавека.
Апошнім часа вельмі шмат разумных людзей (да якіх, я ўпэўены, належыце і Вы) пачалі блытаць "лібералізм" з "дэмакратыяй". Зараз шмат якія заходнія ідэолагі пачалі падмяняць гэтыя два паняцці. І ў гэтым праглядаюцца пэўныя мэты: замест нацыянальнай дэмакратыі на яе змену прыходзіць лібералізм - праз глабалізацыю пачынаюць разбурацца нацыянальныя інстытуцыі, дзяржаўнасць. Тым самым пэўныя колы (фінансавай алігархіі) ствараюць сваю імперыю, якая эканамічна ( а ў выніку і палітычна) падпарадкоўвае нацыянальныя дзяржавы.
Звярнце ўвагу на тое, пра што зараз пачалі казаць заходнікі ў дачынені да Беларусі: акрамя лібералізацыі, яны патрабуюць шырокай прыватызацыі нацыянальных беларускіх прадпрыемстваў. Як вынік усяго гэтага - такая залежнасць Беларусі будзе не нашмат лепей за сучасную незалежнасць ад Расеі - беларусы па-ранейшаму не будуць гаспадарамі на сваёй зямлі.
Калі б ЕГУ пераўтварыўся ў ЦЭЎ (у што я ня веру), ад гэтага б выйгралі ўсе, а перадусім беларусы.
Бо калі Эгу хоче стаць вялікім рэгіанальным універам, дык адукацыя павінна быць на ангельскай мове (я цяжка сабе ўяўляю Славака ці Чэха ці Паляка ці нават Літоўца альбо Эстонца які хацеў б прымаць адукацыю па-расейску...- а нават калі й хацелі, затое ёсьць МГУ ці СПбГУ..)
калі ЭГУ хоча стаць вялікім беларускім універам за мяжой (зь перспектывай потым вярнуцца на Радзіму як толькі будзе магчыма)- дык навошта расейская мова (вядома расейскамоўнасьць ЭГУ проста адражае расейскамоўнасьць Беларусі, але калі будучыя эліты будучай дэмакратычнай Беларусі павінны будуць працаваць па-беларуску, ім патрэбны такі ж вуз, беларускамоўны..)? Дарэчы беларскамоўнасьць можа быць прыбаўнасьцю...
Так што мне здаецца што тут расейскай мове месца зусім няма.
Але паўтараю...я ня вельмі разьбіраюся ў такой справе,мо памыляюся. але майму "эўрапейскаму" погляду справа здаецца такой.
а каб быў эгу беларускім, якія магымасьці, першапраходцы. А каб рэгінальны, ды па беларуску. што украінцы ўжо Беларусаў не разумеюць? Дык не, цягне ў хлеў. ці на сібірскую елку, бо там ім зручней і прасьцей.
Што тычыцца беларускай мовы ў ЭГУ, я здаю ўсе працы па-беларуску, часам просяць дасылаць на расейскай, але я прынцыпова гэтага не раблю. Дзякуй выкладчыкам-палітолягам, спадару Класкоўскаму, Надзеі Шакун за іх сапраўднасьць!
А стаўленьне да беларушчыны з боку адміністрацыі сапраўды вельмі дрэннае. Ёсьць канечне шаноўныя беларускамоўныя выкладчыкі, але й расейскамоўныя шавіністы, якія ненавідзяць беларускую ёсьць. Прыклад - сп. Царык.
Што такія "выкладчыкі" як ён робяць у ЭГУ я ня ведаю - адміністрацыя ўнівера нясе адказнасьць за быдлянства выкладчыкаў, якіх трымае - гэта маё меркаваньне.
Lidia, Вы не паверыце: але вельмі шмат з маіх былых суайчыньнікаў (савецкіх) у т.л. зь Беларусі дагэтуль уяўляюць, што расейская мова - адна з «міжнародных»... І што, калі размаўляць у Заходняй Эўропе па-расейску громка і па-складах, то там нарэшце перастануць рабіць выгляд, што не разумеюць - гэта ж «міжнародная мова, адна з моваў ААН»!
Ніколі не забуду, як аднойчы ў гатэлі ў Нэапалі нейкая пара спрабавала засяліцца, размаўляючы па-расейску. Я гэта слухаў, слухаў, і нарэшце адчуў сябе так сорамна, што прапанаваў сваю дапамогу як перакладчыка і неяк разабраліся на сумясі французскай і англійскай з дадаткам «grazie» і «per favore» ... Потым аказалася, што гэта пара - з Гомеля ці нават вобласьці. Выглядалі вельмі пакрыўджана, што зь імі не захацелі размаўляць па-расейску, «что за гостиницу нам заказали, б...»
Вось: ня трэба недаацэньваць тое, што рускамоўныя суграмадзяне ўяўляюць адносна статуса расейскай мовы ў Эўропе, такой, якой яны сябе яе ўяўляюць. Гэта адносіцца, відаць, і да акадэмічных колаў вакол ЭГУ... А цяпер, калі рускамоўныя меншасьці Прыбалтыкі апынуліся ў Эўразьвязе, гэта толькі заахвочвае гэту публіку.
Беларусам сёньня патрэбна ЯКАСНАЯ адукацыя і яе мусіць даваць ім ЕГУ. Калі ў гэтай адукацыі ня будзе месца беларушчыне ці яна там будзе на задворках, для прыкрыцьця - сёньня гэта будзе проста НЕдабраякасная адукацыя. Звычайная саветчына.
Дый наогул - калі хтосьці яшчэ дагэтуль у сучасным універсітэце замест навукі займаецца дыскусіямі пра тое, мусіць ці ня мусіць у ЕГУ быць беларуская мова і беларусістыка ды ў якой прапорцыі - ён проста сам яшчэ неадукаваны належна, каб вучыць іншых, не разумее праблем Беларусі і яе еўрапейскага выбару / ня выбару, ён - звычайны савок. Яму проста ня месца ў ЕЎРАПЕЙСКІМ універсітэце, яму месца ў нашай "вышэйшай школе" (па-моему вельмі трапнае паняцьце для Беларусі - усяго толькі ШКОЛЕ, дзе ставяць адзнакі і выхоўваюць).
Я ня супраць прысутнасьці ў ЕГУ іншых моваў выкладаньня, але чаму толькі ангельскай?!! Беларусы абавязкова павінны вучыцца свабодна валодаць ангельскай мовай і прынамсі свабодна разумець мовы славянаў-суседзяў. Было б ВЫДАТНА, каб заходнееўрапейскія навукоўцы чыталі ў ЕГУ лекцыі, і хай бы чыталі іх па-ангельску. А вось чаму па-ангельску мусяць іх чытаць навукоўцы ўкраінцы, палякі, расейцы, а таксама прыбалты, якія свабодна валодаюць расейскай - гэтага я не разумею. Па-моему, проста славянскі комплекс непаўнавартасьці! Яны ПАВІННЫ выкладаць для беларусаў на сваіх родных мовах - па-польску, па-украінску! Я адмаўляюся разумець такую \"Еўропу\", дзе беларусы ведаюць ангельскую (нямецкую), але не разумеюць мовы суседзяў-славянаў (украінскую, польскую), ужо ня кажучы пра родную беларускую!
Што да прысутнасьці ў ЕГУ расейскамоўных (а мо і ня толькі) студэнтаў з краінаў Балтыі і інш. - канкурэнцыя сярод абітурыентаў яшчэ нікому не зашкодзіла (хай бы плацілі за сваё навучаньне), а для студэнтаў - для будучай эліты сваіх краінаў - толькі пайшлі б на карысьць такія кантакты для будучага супрацоўніцтва нашых краінаў. АЛЕ, зноў жа, каб беларусам у ЕГУ быў гарантаваны пэўны (дастойны) мінімум!..
\"ЭГУ - гэта ўжо даўно не беларускі але й не эўрапейскі ўніверсітэт - невядома што.\" Згодна! З часу закрыцця ЕГУ ў Мінску гэта невядома што. І гэта зразумела, бо, на мой погляд, немагчыма быць беларускім універсітэтам у Літве (ці яшчэ дзе-нібудзь), а не ў Беларусі. Ды яшчэ і існаваць на сродкі той жа Літвы і іншых краін, а пры гэтым называць сябе беларускім і ставіць свае ўмовы па далейшаму развіццю універсітэта. Дзесьці ўжо выказвалася вельмі слушная думка: хто плаціць, той і музыку заказвае.
Вельмі добрая думка - дабіцца самаакупляльнасці універсітэта. Але чамусьці гэта здаецца мала рэальным у бліжэйшы час.
Дарэчы, аб той самай самаакупляльнасці - здаецца, што амаль што не першае, што будзе зроблена - гэта ўзрост кошту навучання (магу памыляцца, але так здаецца). У такім выпадку, на мой погляд, дарога для вельмі многіх беларусаў у гэты універсітэт будзе зачынена. Для тых, хто сапраўды хоча вучыцца, здабываць веды і быць карысным для сваёй краіны. Ну а тых, хто паступіў у ЕГУ толькі как быць бліжэй да Еўропы і скарыстацца за гэта час магчымасцямі знаходжання ў зоне Шэнгену, а таксама тых, хто пакрасавацца ходзіць на заняткі, але больш нічым і не вылучаецца - такіх хапае ўжо за апошнія гады ў ЕГУ. Чамусьці здаецца, што ў часы знаходжання ЕГУ ў Мінску так не было... Тады ў гэтым універсітэце сапраўды вучыліся.
Шмат што змянілася. І не ў лепшы бок. Я вельмі любіла ЕГУ, калі ён быў у Мінску. Я сапраўды лічыла, што гэта лепшы ўніверсітэт. Мне здавалася, што лепшай атмасферы, чым у ім, я яшчэ на спаткала нідзе (а вопыт быў немалы ўжо). А зараз... Гэта ўжо не тое.
Барацьба за грошы, за ўладу знішчае ЕГУ. Вельмі ўражана была, дарэчы, нядаўнім звальненнем Дунаева. Гэта падзея як нельга лепш паказвае, якія змены адбываюцца ў ЕГУ. Дэмакратызацыя... А вось у гэтым, дарэчы, ёсць нешта беларускае ў ЕГУ: шляхі да дэмакратызацыі вельмі беларускія:):(.
Скажу так: зараз я б не абрала ЕГУ, калі б мне трэба было паступаць у навучальную ўстанову. Ён (універсітэт) згубіў сваю беларускасць, а да статусу сапраўды еўрапейскага універсітэту яшчэ далёка (думаю, са мной згадзяцца тыя, хто мае вопыт навучання ў універсітэтах Еўропы). ЕГУ стаў пешкай у палітычнай гульні. Нажаль.
Мяне не здзіўляе, што зараз універсітэт блізкі да паноўнага знішчэння. Бо калі ж гэта будзе рэгіянальны еўрапейскі універсітэт, то гэта ўжо 100% будзе не ЕГУ. Калі ўнутры няма згоды (а яе няма), знешнім умовам шмат лягчэй аказаць негатыўны уплыў і ўвогуле знішчыць. Шкада толькі тых студэнтаў, хто яшчэ жыве ідэяй ЕГУ, ды і ўсіх астатніх. Разумею, што гэта такое - перажыць закрыццё навучальнай установы, пачаць вучыцца ў аднім універсітэце, а скончыць у другім.
Пераўтварэнне ЕГУ ў рэгіянальны еўрапейскі універсітэт будзе азначаць канчатковую кропку на ім. Вось як атрымліваецца - у Беларусі не змаглі знішчыць нават выгнаннем, а ў Еўропе знішчэнне ідзе знутры... Да уж...
Увогуле, я расчаравана. Калісьці я таксама жала ідэяй ЕГУ. Я была ў захапленні. У апошні час усё хутчэй адчыняюцца вочы. Спачатку было балюча. А зараз - зараз разуменне, што нельга так аддавацца нейкай ідэі. А яшчэ... Недавер. Недавер да кіраўніцтва ЕГУ (вось як атрымліваецца - калісьці я была ў захапленні ад іх). Але якая ўжо зараз мне справа? У гэтым годзе я скончу ЕГУ. І цяпер ён яшчэ крышачку такі, які быў раней. А яшчэ засталіся ўспаміны ды сябры, якія ўвесь гэты час былі побач і разумеюць. А што будзе далей?... Добра, што гэта ўжо будзе не падчас майго навучання ў ЕГУ. Два разы адчуць на ўласнай шкуры знішчэнне ЕГУ - гэта было б зашмат.